6 grudnia w Polsce to dzień obdarowywania bliskich podarunkami. Ma on szczególną wagę dla najmłodszych, którzy z niecierpliwością czekają na prezenty. Tradycja mówi, że roznosi je święty Mikołaj – podróżując na saniach zaprzęgniętych w renifery odwiedza pod osłoną nocy domy grzecznych dzieci. Wchodzi do mieszkania, gdy wszyscy śpią i zostawia prezenty przy ich łóżkach. Jednakże święty Mikołaj nie zawsze był postrzegany w ten sposób. Gdzie żył, czym się zajmował oraz jak obchodzimy jego święto w innych krajach?

Kim był prawdziwy święty Mikołaj?

Święty Mikołaj, czyli tak naprawdę Mikołaj z Miry żył na przełomie III i IV wieku naszej ery. Był biskupem znanym z dobrego serca, które zawsze udzielał pomocy potrzebującym i dbał o nich. Miasto, w którym mieszkał – Mira, było położone w południowo-zachodniej części dzisiejszej Turcji. Postać Mikołaja wiąże się z licznymi legendami. Według nich, mężczyzna był niezwykle odważny i niósł pomoc, nawet mimo licznych przeciwności losu. Opowieści mówią, że przemieniał złych w dobrych ludzi, a nawet uratował życie sześciu żołnierzom cesarza. Również śmierć Mikołaja nie była przypadkowa – zginął pomagając w ocaleniu tonącego statku. Dla mieszkańców Miry, Mikołaj był prawdziwym męczennikiem i cudotwórcą. Historie o jego bohaterskich czynach stopniowo rozprzestrzeniały się, a jego postać zaczęła być znana również w innych rejonach.

Mikołajki w Europie

Mimo że tradycja rozdawania prezentów jest zainspirowana życiem świętego Mikołaja z Miry, to mieszkańcy różnych krajów przedstawiają ją w trochę inny sposób. W Czechach, Hiszpanii oraz na Słowacji, podobnie jak w Polsce, dzieci otrzymują prezenty od Mikołaja. Spełnia on życzenia z listów od najmłodszych, pozostawiając prezenty przy łóżku lub w skarpecie. Natomiast w tradycji niemieckiej prezenty rozdaje stary biskup z brodą. Grzeczne dzieci nagradza słodyczami i upominkami, podczas gdy urwisy otrzymują rózgi lub węgiel. W Holandii z kolei, prezenty wręcza Sinterklass, który corocznie przypływa do dzieci statkiem parowym z Hiszpanii. Obdarowuje najmłodszych cukierkami, a te, który były grzeczne przez cały rok mogą liczyć na okazałe prezenty. Są też kraje, w których tradycja świętego Mikołaja nie jest kultywowana. Przykładem są Włochy, gdzie prezenty dzieciom wręcza wiedźma Befana dopiero w styczniu.

Mikołajki w Stanach Zjednoczonych

Mikołaj w Stanach Zjednoczonych kojarzony jest nie tylko z datą 6 grudnia. Jego postać stanowi jeden z podstawowych symboli świąt Bożego Narodzenia. W rzeczywistości osoby, które obdarowują się prezentami na początku grudnia to osoby mające korzenie w kulturze europejskiej. Tradycyjnie w Stanach, Mikołaj przynosi prezenty 24 grudnia. Przylatuje wówczas na swoich saniach do domów grzecznych dzieci i zostawia im podarunki. Obecny wygląd świętego Mikołaja, jaki znamy z telewizji i innych mediów to wynik wpływów kultury amerykańskiej. Wizerunek starszego mężczyzny z białą brodą i czerwonym pałaszem oraz czapką został spopularyzowany przez koncern Coca-Cola niecałe sto lat temu.

Mikołajki na Bliskim Wchodzie

Kultura mikołajkowa obecna jest również w niektórych krajach Bliskiego Wschodu. Największą rolę odgrywa w Palestynie. Mikołaj jest tam patronem jednego z miast położonych niedaleko Betlejem, w którym Mikołaj za życia spędził 4 lata podczas pielgrzymki do Ziemi Świętej. 19 grudnia każdego roku, czyli tak naprawdę 6 grudnia według kalendarza juliańskiego, Palestyńczycy organizują spotkania, parady, wystawy oraz inne zabawy. Przybywają w okolice Betlejem, by wspólnie świętować, modlić i bawić się.